Al-Imâm ath-Thabariy

Nama Sang Mufassir

Nama beliau terkenal di kalangan penuntut ilmu, terlebih lagi mereka yang concern dengan Tafsir Al-Quran.
Beliau adalah Abu Ja’far Muhammad bin Jarîr bin Yazîd ath-Thabariy al-Imâm al-‘Allâmah al-Hâfizh al-Muarrikh (Seorang Imam, sangat berilmu, seorang hafizh, dan Ahli Sejarah).

Lahir dan Wafat
Beliau lahir sekira tahun 224 H, dan wafat sekira tahun 310 H.

Nama Kitab Tafsirnya
Kitab Tafsir beliau yang terkenal bernama Jâmi’ al-Bayân fi Ta‘wîli Âyi al-Qurân. Biasanya suka disebut pula oleh kebanyakan orang dengan sebutan Tafsir ath-Thabariy, karena dinisbahkan ke nama julukan sang penulis.

Sifat Umum Untuk Tafsir Ini
Kitab Tafsirnya ini diberi penilaian bagus oleh para ulama, bahkan dirujuk oleh mereka. Syaikhul Islam Ibnu Taimiyyah mengatakan dalam Muqaddimah Ushul Tafsir beliau di halaman 90:

هو من أجل التفاسير المأثورة وأعظمها قدرا

“Tafsir beliau ini diantara Tafsir bil Ma‘tsûr

-sponsor-
yang paling bagus dan paling agung derajatnya.”

Tafsir beliau mengumpulkan ilmu-ilmu tentang Kitabullah yang lainnya semisal Qiraat dan makna-maknanya; hukum-hukum fiqih, yang diambil dari ayat-ayat, penjelasan makna-makna ayat dari sudut bahasa Arab dan syair, serta yang lainnya…

Bagaimana Aqidahnya
Beliau punya tulisan tentang Aqidah Ahlissunnah wal Jama’ah yang dinamai Sharîh as-Sunnah. Aqidah beliau dalam Tafsir tentu tak diragukan lagi beliau Imam yang layak diikuti. beliau menolong madzhab Salaf, berhujjah dengan perkataan mereka, dan membela mereka. Akan tetapi ketika membicarakan sifat Al-Ghadhab (marah) dan Al-Haya (malu) bagi Allah beliau hanya menyebutkan perkataan-perkataan para Mufassir generasi sebelumnya tanpa merajihkan (menguatkan salah satu pendapat mereka) sedikitpun darinya.

Bagaimana Sikap Beliau Terhadap Sanad?
Beliau begitu komitmen menyebutkan riwayat-riwayat dalam Tafsirnya itu dengan Sanadnya sekalian. Demikian mayoritasnya. Hanya saja mayoritasnya beliau tak menjelaskan keshahihan dan kedha’ifan riwayat-riwayat tersebut.

Sikap Beliau Terkait Hukum-Hukum Fiqih
Dalam Tafsirnya ini beliau menyebutkan hukum-hukum fiqih yang ada dalam ayat. Beliau menyebutkan juga perkataan para Ulama dan madzhab-madzhab mereka. Beliau memilih salah satu dari pendapat-pendapat tersebut dan merajihkannya dengan dalil-dalil ilmiah. Bahkan beliau menyebutkan Ijma’ ummat untuk menjamin hasil Tarjihannya itu.
Beliau seorang Imam Mujtahid Muthlaq (Mustaqil/Independen). Para Mufassir merujuk pada perkataannya.

Sikap Beliau Terkait Qiraat
Beliau salah satu ulama Qiraat yang terkenal. Beliau memberi perhatian pada penyebutan qiraat berserta makna-maknanya. Beliau membantah qiraat-qiraat syâdz darinya, dan apa-apa saja yang berupa upaya merubah, mengganti, terhadap Kitabullah Ta’âlâ.

Sikap Beliau Terhadap Kisah Israiliyat
Beliau menampilkan dalam Tafsirnya khabar-khabar dan kisah-kisah dari Ka’ab Al-Ahbâr, Wahb bin Munabbih, Ibnu Juraij, dan as-Suddiy, namun di akhirnya beliau mengkritiknya. Hanya saja tidak semua yang beliau riwayatkan itu beliau kritik.

Apakah Tafsir ini Sangat Direkomendasikan?
Tentu sangat direkomendasikan. Hanya saja secara tahapan belajar ia bukan untuk penuntut ilmu pemula, melainkan untuk tingkat lanjutan.

Semoga bermanfaat…

Akhukum,
Mochamad Teguh Azhar, Lc., S.Kom.I (Mudir Ma’had Daar El ‘Ilmi)
Editor : Dudi Rusdita

(Visited 75 times, 1 visits today)
baca juga :  Ahlul Qur'an Itu?

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *